Айкуне гимнастикасы: бұл не, қалай пайда болған және неліктен осыншама танымал
Айкуне гимнастикасы – бұл омыртқа, мүсін және арқа бұлшықеттеріне арналған жаттығулар жүйесі. Айкуне отырып жұмыс істегенде және арқа ауырғанда жиі ұсынылады. Лайқос бұл жүйенің қалай құрылғанын, қайдан шыққанын және шынымен де пайдалы ма екендігін анықтады.
Айкуне дегеніміз не?
Жалпы Айкуне жаттығулар кешенін қазақстандық маман Абай Баймағамбетов ойлап тапқан. Әдістеме 1998 жылы пайда болды. Автордың айтуынша, оның негізіне қазақ сынықшылығы мен арқаның тереңдегі бұлшықеттерімен жұмыс істеу алынған.
Әдеттегі жаттығумен салыстырғанда Айкуне гимнастикасының көптеген жаттығулары статикалық түрде орындалады, яғни, адам белгілі бір қалыпта қатып қалады. Жаттығулар үшін ешқандай жаттықтырғыш құралдар қажет емес – бар керегі орындық пен кілемше. Әдістеменің бөлек бір айырмашылығы – қазақ мәдениетімен деген байланыс. Жаттығулардың атаулары қазақ халқының рулары мен олардың таңбаларына сілтеме жасайды, ал жүйенің өзі дәстүрлі білімге заманауи қайта мән беру ретінде ұсынылады.
Жаттығулардың ерекшелігі неде?
Айкуне гимнастикасының басты қағидаты – дене қалпы және бұлшықеттермен, соның ішінде әдетте атсалыспайтын бұлшықеттермен жұмыс істеу. Кейбір жаттығулар отырған қалыпта орындалады және арқа мен корсетті қатты ширатуды талап етеді. Бөлек қалыптарда денені бірнеше минут бойы ұстап тұру керек. Сырттай қарағанда жаттығулар қарапайым болып көрінеді, алайда қалыпты сақтау үшін біршама күш салуға тура келеді.
Әдістеменің жақтаушылары мұндай әдіс-тәсіл дене мүсінімен, үйлесім және бұлшықетті бақылаумен жұмыс істеуге көмектесетінін алға тартады. Қатты ауырсыну, омыртқа арасындағы жарық немесе жарақат болғанда аталмыш гимнастика дәрігерге барудың орнын баса алмайды. Әсіресе жарықтар, жарақаттар, неврологиялық белгілер немесе омыртқа ауруы анықталған жағдай туралы сөз етілсе.
Неліктен Айкуне ерекше танымал?
- Қолжетімділігі. Жаттықтырғыштар мен зал қажет емес – тура үйден шұғылдана беруге болады.
- Аз қозғалысты өмір салты. Біз ноутбуктар мен телефондар алдында сағаттап уақыт өткіземіз, сондықтан арқаға арналған жаттығуларға сұраныс күн санап өсіп келеді.
Іс жүзінде байқап көрейік
«Найман» жаттығуы
Орнықты орындықтың шетіне отырып, табаныңызды еденге қойыңыз. Арқаңызды тік ұстаңыз, иығыңызды төмен түсіріңіз, ал төбеңізді жоғары қарай созуға тырысыңыз. Ең маңыздысы, басыңызды шалқайтпау және беліңізді қисайтпау керек. Тыныш тыныс алуды сақтай отырып, осы қалыпты біршама уақыт ұстап тұрыңыз. Бұл жаттығу тұрақтандырғыш бұлшықеттерді іске қосуға және дене мүсінін түзетуге көмектеседі.
«Керей» жаттығуы
Жаттығу отырып орындалады. Қалып керей руының нышаны – доғаның құрметіне аталған, әрі арқаның иілуін қамтиды.
Түзу отырыңыз, басыңызды, иығыңыз бен жамбасыңызды бір тік сызықтың бойымен туралаңыз. Содан кейін омыртқаны жайлап иіп, кеуде және бел бөлімдерін барынша ашыңыз, осылайша денеңіз доға секілді иіледі. Қалыпты мүмкіндігінше ұзағырақ ұстап тұрыңыз, сондай-ақ басыңызды шалқайтпаңыз және оқыс қимыл жасамаңыз.