Оземпик ішімдік пен темекіні тастауға көмектеседі: зерттеулер нені көрсетті
Оземпик, ең алдымен, 2 типті қант диабетін емдеу мен салмақты бақылауға арналған дәрі-дәрмек ретінде белгілі. Алайда қазірде ғалымдар семаглутидтің (Оземпиктің әсер ететін заты) тағы бір ықтимал әсерін – алкоголь мен никотинге деген тәуелділікке әсерін зерттеп жатыр. Дәрі-дәрмек шын мәнісінде азырақ ішу мен темекі шегуге көмектесе ала ма? Лайқос түсіндіреді.
Оземпик алкогольді азырақ ішуге көмектесе ме?
2025 жылы ғалымдар ішімдікке тәуелділігі бар 48 адамның қатысумен өткен зерттеу жүргізді. Тоғыз апта бойы қатысушылардың бір бөлігі семаглутид, ал бір бөлігі плацебо қабылдаған. Семаглутидті қабылдағандарда алкогольге деген әуестік азайып, бір уақытта ішілетін мөлшері кішірейді. Сонымен бірге олар жалпы ішуді сиреткен жоқ. Яғни, дәрі-дәрмек ішуге деген құштарлықты және бір реттік тұтыну көлемін кемітуі мүмкін, алайда бұл алкогольден толық бас тартуға көмектеседі дегенді білдірмейді.
2026 жылы 108 қатысушы қамтылған тағы бір зерттеу пайда болды. 26 аптадан кейін плацебо қабылдаған топпен салыстырғанда семаглутидті қабылдағандардың алкогольді аса көп ішкен күндері қатты азайған.
Ал темекіні тастауға Оземпик көмектесе ала ма?
2025 жылы жүргізілген зерттеулердің бірінде бір уақытта темекі тартқан әрі алкогольге деген тәуелділігі бар адамдарда семаглутидті қабылдау барысында күніне шегілетін темекі саны азайған екен.
Ал 2026 жылы ғалымдар алғаш рет семаглутидтің шылым тартатын адамдарға әсерін жеке түрде тексерді – зерттеуге 24 адам қатысты. Тоғыз аптадан кейін олардың темекіге деген ұмтылысы кеміген, алайда шеккен темекі саны айтарлықтай өзгерген жоқ.
Жалпы неліктен дәрі-дәрмек тәуелділіктерге әсер етеді?
Семаглутид тәбет пен тоқмейілдік сезімін реттеуге көмектесетін GLP-1 жүйесіне ықпал етеді. Дегенмен бұл жүйе тек тамақпен ғана байланысты емес – сондай-ақ ол ләззат пен «марапаттар» сезіміне жауап беретін ми аймақтарының жұмысына атсалысады. Сондықтан ғалымдар семаглутид тамақтың ғана емес, басқа да стимулдардың, мәселен, алкоголь немесе темекі тартудың тартымдылығын азайтуы мүмкін деп топшылап отыр. Әзірге бұл әлі де зерттеліп жатқан болжамды механизм ғана.
Ішуді қою немесе темекіні тастау үшін Оземпикті қолдануға бола ма?
Азырақ ішу немесе темекі шегуді қысқарту үшін ғана өз бетіңізше Оземпикті қабылдамағаныңыз абзал. Дәрі-дәрмектің қарсы көрсетілімдері мен жанама әсерлері бар, ал оның тәуелділікке әсері әлі де зерттеліп келеді.
Бұл тұста жаңа зерттеулердің нәтижелері шынымен де қызықты. Бәлкім, болашақта семаглутид негізіндегі дәрі-дәрмектер тек қант диабеті мен салмақты бақылау үшін ғана емес, сонымен бірге тәуелділіктермен күресудің қосымша бір құралы ретінде де қолданылатын болар.
Жаман әдеттерден арылудың қандай тәсілдері өз тиімділігін дәлелдеп үлгерген?
Әзірге Оземпиктің тәуелділіктерге деген әсері толыққанды зерттелмегендіктен, тиімділігі әлдеқашан дәлелденген әдіс-тәсілдерге сүйенген жөн.
Темекі шегуден бас тарту үшін никотин алмастыратын терапия (НАТ) құралдарын қолдануға болады – мәселен, жабыстырғыштар, сағыз немесе никотин қосылған кәмпиттер. Олар никотинді темекі түтінінсіз алуға және оның мөлшерін бірте-бірте азайтуға мүмкіндік береді, бұл әуестік пен темекіні тастаудан болатын жағымсыз белгілерді кемітеді. Егер әзірше темекі шегуді біржолата тастау қолдан келмесе, түтін шығармайтын балама нұсқаларды қарастыруға болады: қарапайым темекімен салыстырғанда хиттерлер жану үдерісіне жол бермейді, сол себепті мұндағы зиянды заттектердің мөлшері дәстүрлі шылымға қарағанда 95% азырақ болып келеді.
Алкогольді ішімдіктерге келер болсақ, құрамында алкоголі жоқ сыра немесе шарапты байқап көруге болады. Олар әдеттегі жораны сақтайды – бокалды алу, тост көтеру, достармен отыру – алайда мұнда алкоголь жоқ немесе оның мөлшері тым аз. Кейбір адамдар үшін бұл – ішімдік тұтынуды азайтудың ыңғайлы тәсілі, әсіресе мәселе алкогольдің өзінде емес, ортаға қосылып ішу әдетінде болса.