Тырнақ зеңі: оны анықтау, емдеу және қайта жұқтырып алмаудың жолы
Зең тек бассейнде немесе біреудің аяқ киімі арқылы ғана жұқпайды. Тәуекелді ылғалды орта, тері мен тырнақтың микрожарақаттары және кейбір әдеттер арттыра түседі. Лайқос жұқпаны ерте сатысында байқаудың, оны емдеудің және аяқ-қолдың тырнағын қорғаудың жолын көрсетеді.
Тырнақ зеңінің белгілері: ол қалай көрінеді
Тырнақ зеңі немесе онихомикоз көбіне-көп аяқ тырнағын зақымдайды, дегенмен қолда да кездеседі. Тырнақ келесі жайттарға тап болса, күдіктенуге болады:
- сары, ақ немесе қоңыр түсті болады;
- қалыңдайды және қатаяды;
- ұсақталады және сынады;
- тырнақ орнынан ажырайды;
- пішіні өзгерді;
- кейде жағымсыз иіс шығады.
Ерте кезеңде бұл өзгерістер байқалмайды деуге болады, әрі оларды неғұрлым ерте байқасаңыз, емдеу де соғұрлым оңай болары сөзсіз. Алайда тырнақ басқа түйткілдерге тап болғанда да, мысалы, псориаз немесе жарақат кезінде тура осыған ұқсас өзгереді. Сондықтан сыртқы түріне қарап диагноз қоюға мүлдем болмайды.
Диагнозды қалай растайды
Дәрігер тырнақтың кішігірім фрагментін алады және оны талдауға жібереді: микроскопия, себінді, ПТР немесе гистология. Мұны, әсіресе, қышымаға қарсы дәрілерді тағайындағанға дейін жасау аса маңызды: олардың жанама әсерлері болады және оларды «қажет болып қалар» деген жағдайда қабылдауға болмайды.
Тырнақ зеңін қалай емдейді
Мұндағы схема тырнақтың қаншауы зақымдалғанына, жұқпаның қаншалықты терең енгеніне және оны қандай саңырауқұлақша туғызғанына байланысты болып отыр.
- Болмашы зақымдалуы. Әдетте жергілікті құралдардың өзі жеткілікті: лактар мен ерітінділер.
- Біраз тырнақ немесе тынақтың көп бөлігі зақымдалған. Дәрігер дәрі-дәрмекті тағайындауы мүмкін. Оларды қарсы көрсеткіштерді, қабылданатын басқа дәрілер мен денсаулық жағдайын ескере отырып таңдайды, сол себептен емдеумен өз бетінше айналысуға болмайды.
- Тырнақ баяу өседі. Қышыма жойылғанның өзінде тырнақтың ауырған бөлігі өскенге дейін күту керек. Сондықтан емдеу бірнеше айға созылады, ал нәтижені кейде ем аяқталғаннан кейін әдеқайда кешірек бағалауға тура келеді. Жағдай жақсарғаннан кейін бірден курсты тастау үлкен қате болып келеді: инфекция қайта оралуы мүмкін.
Темекі тарту тырнақ зеңіне әсер ете ме?
Шылым тарту тырнақ зеңінің қаупін арттыруы ықтимал. 254 адам қатысқан зерттеуде қатысушылардың 22,4%-ында онихомикоз анықталған еді. Зерттеушілердің байқауынша, адам күніне неғұрлым көп темекі шеккен сайын, тырнақтың зеңі жұқпасының даму ықтималдығы да соғұрлым жоғары болады екен.
Ықтимал себептердің бірі – темекі түтінінің тамырларға деген әсері. Темекі тарту қан айналымын нашарлатады, сол себептен тіндер оттегі мен қоректік заттарды айтарлықтай аз алады және олардың инфекцияларға қарсы тұру қабілеті төмендеуі мүмкін.
Зеңнің алдын алу
- Аяғыңызды құрғақ етіп ұстаңыз және шұлықты үнемі ауыстырып тұрыңыз.
- Қоғамдық себезгі, бассейн және сауналарда жалаңаяқ жүрмеңіз.
- Біреудің аяқ киімі мен сүлгісін пайдаланбаңыз.
- Табан терісінің зеңі бар болса, оны да емдеңіз.
- Су және тұрмыстық химиялық заттармен жанасқан кезде қолғап киіңіз.
- Тырнақ айналасындағы кебені жұлмаңыз және теріні жарақаттамаңыз.
- Маникюр мен педикюрді тек тексерілген жерлерде ғана жасатыңыз.
- Тері қабыршақтанса, қышыса, жарылса немесе тырнақ өзгеріске ұшыраса, дерматологқа баруды кейінге қалдырмаңыз.