Энергетиктер сізді қалай өлтіруі мүмкін? Оданша немен сергіген жөн

Энергетиктер несімен қауіпті, олар жүрек пен ұйқыға қалай әсер етеді және үнемі энергия жетіспей тұрса, не істеу керек? Лайқос тақырыпты зерттеп шықты.

Энергетик шын мәнінде не береді және қалай әсер етеді?

Көптеген энергетиктердің құрамындағы басты стимулятор – кофеин. Ол мида жиналатын және ұйқышылдықты тудыратын зат – аденозиннің әсерін тежейді. Сондықтан сусынды ішкеннен кейін адам өзін әлдеқайда сергек, зейінді және белсенді сезінуі бек мүмкін.

Дегенмен кофеин энергияны жоқтан бар жасай алмайды. Ол тек қана шаршағандықты бүркемелеп, ұйқышылдық сезімін бәсеңдетеді. Егер ағза қалпына келуге үлгермесе, онда стимулятордың әсері аяқталғаннан кейін шаршау қайта оралуы ықтимал.

Энергетиктердегі кофеин мөлшері тіптен әртүрлі болып келеді. Кейбір сусындардың құрамында оның көптігі сонша, тіпті, бір құтының өзі адамды тәуліктік тұтынудың жоғарғы шегіне айтарлықтай жақындата түседі. Сол себептен сусынның атауына ғана емес, оның құрамына да қарау аса маңызды.

Энергетиктер жүрекке қалай зиян келтіре алады?

Кофеин симпатикалық жүйке жүйесін белсендіреді, осының салдарынан жүрек соғу жиілігі мен қан қысымы уақытша жоғарылай түседі. Кейбір адамдарда жүрек соғуы, діріл, мазасыздық және кеудедегі жағымсыз сезімдер пайда болады. Бұл кез келген энергетикалық сусын инфаркт немесе жүректің тоқтап қалуын тудырады дегенді білдірмейді. Алайда кофеиннің тым көп мөлшері, оған деген жоғары сезімталдықтың немесе жүрек пен қан тамырлары түйткілдерінің бар болуы қауіпті арта түсуі мүмкін.

Сонымен бірге энергетиктер жүрек айнуын, іштің ауырсынуын және басқа да асқазан-ішек симптомдарын тудыруы ықтимал.

Егер энергетиктен кейін кеуде тұсында қатты ауырсыну, жүректің қатты соғуы, естен танып қалу, бұлшықеттің құрысуы немесе кенет әлсіздік пайда болса, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгінгеніңіз абзал.

Энергетиктер және ұйқы: неге олардан кейін өзіңізді нашар сезінесіз?

Ең жиі кездесетін салдарының бірі – ұйқының бұзылуы. Кофеин шаршағандықты сезінбеуге көмектеседі, дегенмен бұл ретте ұйықтауға кедергі келтіре алады, әрі ұйқының ұзақтығын қысқартуы әбден мүмкін. Осылайша тұйық шеңбер пайда болады: адам нашар ұйықтайды – сергу мақсатында энергетикалық ішімдікті ішеді – қайтадан нашар ұйықтайды – келесі күні оған бұдан да көп кофеин қажет болады.

Неліктен энергетиктерді әсіресе алкогольмен араластырған қауіпті?

Кофеин сергектік сезімін бере алады, алайда мастықты жоймайды және қимыл-қозғалыс үйлесімін қалпына келтірмейді. Осының салдарынан адам мас болу дәрежесін жете бағаламай, әрі қарай ішуді жалғастыра беруі мүмкін.

Энергетикті немен алмастыруға болады және онсыз сергудің жолы қандай?

• Ұйқы. Энергияны қалпына келтірудің ең тиімді амалы – ағзаға демалу үшін жеткілікті уақыт беру. Егер үнемі ұйықтағыңыз келсе, оның себебін кофеинмен бүркемелемей, анықтап алғаныңыз жөн.
• Қозғалыс. Қысқа уақыт серуендеу, сергіту жаттығуларын орындау немесе бірнеше минут алатын физикалық белсенділік өзіңізді әлдеқайда сергек сезінуге септігін тигізеді.
• Кофе немесе шай. Егер сіз кофеинді жақсы көтере алсаңыз, кофе немесе шайдың кішігірім порциясы энергетикке балама нұсқа болуы мүмкін. Дегенмен бір күндегі кофеиннің жалпы көлемін ескерген және оны ұйқының орнына пайдаланбаған өте маңызды.
• Матча. Оның құрамында кофеин бар, сондықтан ол сергектік пен зейін қоюды арттыра алады. Сонымен бірге матчаның құрамында L-теанин – босаңсу және зейінмен байланыстырылатын амин қышқылы бар. Осының арқасында оның әсері кейбір басқа кофеин көздерімен салыстырғанда айтарлықтай жұмсақ және ұзағырақ болуы мүмкін.

Тәулігіне қанша кофеинді тұтынуға рұқсат етіледі?

Көптеген денсаулыққа шағымы жоқ ересектер үшін тәулігіне 400 мг дейінгі кофеин мөлшері әдетте жағымсыз әсер бере қоймайды. Алайда бұл әмбебап қауіпсіз доза емес: өйткені адамдардың сезімталдығы әртүрлі, ал энергетиктерде кофеин мен басқа да стимуляторлардың жоғары концентрациясы болуы әбден мүмкін.

Жүкті әйелдер, балалар мен жасөспірімдер, сондай-ақ жүрек-қан тамырларының аурулары, мазасыздық бұзылыстары бар немесе кофеинге деген сезімталдығы жоғары келетін адамдар энергетиктерге ерекше сақтықпен қараған жөн, әрі оларды тұтыну мәселесін дәрігермен талқылауы керек.